İstanbul’da hava kirliliği arttı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Kısmı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Toros tarafından İstanbul’da 2025 ve 2026 yıllarının şubat ayları hava kirliliği oranına ait çalışma yapıldı.

Bu kapsamda, Etraf, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) hava kalitesi ölçüm istasyonlarınca kaydedilen havadaki azot dioksit (NO2) oranı incelendi.

Buna nazaran, İstanbul’da şubat ayındaki azot dioksit konsantrasyonu ortalaması 17 istasyonda metreküp başına 44,1 mikrogram, Şubat 2025’te ise 40,4 mikrogram ölçüldü. Azot dioksit kaynaklı hava kirliliği, şubatta bir evvelki yılın birebir devrine nazaran yüzde 9 arttı.

Şubat 2026’da kentte azot dioksit hava kirliliğinin en fazla ölçüldüğü istasyon, metreküp başına 73,5 mikrogramla Beşiktaş oldu. Bunu sırasıyla metreküp başına 62 mikrogramla Aksaray, 56,6 mikrogramla Yenibosna istasyonları takip etti.

Tıpkı devirde hava kirliliğinin en düşük ölçüldüğü istasyon, metreküp başına 16,1 mikrogramla Beylikdüzü istasyonu oldu. Azot dioksit kirliliği Arnavutköy istasyonunda 26,6 mikrogram, Avcılar istasyonunda 29 mikrogram olarak ölçüldü.

Azot dioksit hava kirliliği oranı şubatta 7 istasyonda azaldı, 10 istasyonda artış gösterdi.

Şubat ayında azot dioksit hava kirliliği oranının bir evvelki yılın tıpkı periyoduna nazaran en fazla azaldığı istasyon yüzde 16 ile Aksaray oldu. Bunu sırasıyla yüzde 8’le Sancaktepe, Selimiye ve Bağcılar istasyonları takip etti.

Azot dioksit hava kirliliği oranının şubatta bir evvelki yılın birebir devrine nazaran en fazla arttığı istasyonlar, yüzde 94’le Çatladıkapı ve yüzde 77’le Sarıyer olarak kaydedildi. İstanbul’da bulunan istasyonların hava kirliliği azot dioksit ortalaması şu formda:

“Hava kirliliğindeki artış büyük ölçüde meteorolojik kaidelerle ilişkili”

Çalışmayı kıymetlendiren Prof. Dr. Toros, İstanbul’da 37 noktada hava kalitesi kıymetlerinin ölçüldüğünü, bu dataların hem Bakanlığın hem de İBB’nin internet sitesinde yayımlandığını söyledi.

Hava kalitesinin kamuoyuna renk skalasıyla sunulduğunu belirten Toros, “Yeşilden mora ve kahverengiye kadar giden bir renk skalası var. Bu renklere baktığımız vakit yaşadığımız bölgedeki havanın kalitesinin nasıl olduğunu anlayabiliyoruz.” dedi.

Toros, “Geçtiğimiz şubat devriyle geçen yılın şubat periyoduna baktık. İstasyonlarda vakit zaman bilgi kesintileri olabiliyor lakin 17 istasyonda bilgilerin yüzde 75 ve üzerinde olduğunu gördük. Geçen yılın şubat ayına nazaran bu yıl şubat ayında yaklaşık yüzde 9 artış var. Tıpkı vakitte bu şubat ile ocak ayına da baktık. Ocak ayıyla karşılaştırdığımızda, hava kirliliği kıymetlerinde yüzde 11 artış olduğunu görüyoruz.” sözlerini kullandı.

Büyük kentlerde hava kirliliğinin değerli kaynaklarından birinin içten yanmalı motorlu araçlar olduğunu lakin şubat aylarında taşıt sayısı, ısınma yahut sanayi faaliyetlerinde bariz bir değişim olmadığını vurgulayan Toros, kirlilikteki artışın büyük ölçüde meteorolojik koşullarla bağlantılı olduğunu kaydetti.

Havadaki kirleticilerin dağılıp dağılmamasının meteorolojik şartlara bağlı olabildiğini anlatan Toros, “Yüksek basınç hakim olduğu vakit kirleticiler dağılamıyor ve kent üzerinde birikiyor. Bu da kirliliğin artmasına yol açabiliyor. Alçak basınç alanları hakim olduğunda ise daha çok rüzgar ve yağış oluyor. Rüzgar ve yağış da havanın temizlenmesine yardımcı oluyor. Yani meteorolojik kaideler kirliliği etkiliyor.” diye konuştu.

Araçların ve sanayi tesislerinin etkisi

Prof. Dr. Toros, Dünya Sıhhat Örgütü datalarına nazaran dünya nüfusunun yüzde 90’ından fazlasının kirli hava soluduğunu ve hava kirliliğinin insanlığın en değerli sıkıntılarından biri olduğunu lisana getirdi.

Bir kişinin günde ortalama 10-15 kilogram hava soluduğunun altını çizen Toros, havanın teneffüs sistemi başta olmak üzere kalp, damar ve beyin sıhhati üzerinde önemli tesirleri bulunduğuna dikkati çekti.

Hava kirliliğinin sıhhat sıkıntılarının yanı sıra iş gücü kaybı ve ekonomik maliyetlere de yol açtığını kaydeden Toros, kirliliğin azaltılması için toplumun tüm kesitlerine vazife düştüğünü söz etti.

Toros, bilhassa araç kullanımında trafik kurallarına uygun ve daha sakin sürüşün değerli olduğunu söyleyerek, “Araçlarda en büyük kirlilik kaynaklarından biri ‘dur-kalk’ların fazla olmasıdır. Mümkün mertebe yavaş durup yavaş kalkmak gerekiyor. Trafik kurallarına uygun araç kullandığımızda hem daha az yakıt tüketiyoruz hem de havayı daha az kirletiyoruz.” değerlendirmesini yaptı.

Kent içindeki sanayi tesislerinin de kaynaklarını daha verimli kullanmasının kıymetine işaret eden Toros, fosil yakıt kullanılan alanlarda atmosfere salınan kirleticilerin azaltılması için çalışmalar yapılması gerektiğini kelamlarına ekledi.