ABD-İran ekseninde büyüyen Orta Doğu tansiyonu, global güç piyasalarının yanı sıra yarı iletken üretimini de tehdit ediyor. Memleketler arası basında yer alan tahlillere nazaran, bilhassa çip üretiminde kullanılan helyum gazının tedarikinde yaşanabilecek kesintiler, başta otomotiv dalı olmak üzere birçok alanda üretim aksaklıklarına yol açabilir.
Küresel çip tedariki savaşın gölgesinde
Uluslararası haber ajansı Reuters‘a nazaran, Orta Doğu’daki çatışmalar nedeniyle bilhassa Katar kaynaklı helyum arzında riskler artmış durumda. Yarı iletken üretiminde kritik rol oynayan bu gazın fiyatlarında şimdiden yükseliş gözlenirken, dal temsilcileri mümkün kesintilere karşı alarm durumuna geçti.
ABD merkezli tahlillerde de misal ikazlar yer alıyor. MarketWatch’ta yayımlanan değerlendirmeye göre, Katar’daki üretimin aksaması ve Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat riskleri, global çip arzını direkt tehdit ediyor.
Helyum krizi çip üretimini direkt etkiliyor
Uzmanlara nazaran helyum, çip üretiminde vazgeçilmez bir bileşen. Scientific American’da yer alan analizde, bu gazın bilhassa silikon wafer’ların soğutulması ve hassas üretim süreçlerinde kritik rol oynadığı vurgulanıyor.
Katar’ın dünya helyum üretiminin yaklaşık üçte birini karşıladığı düşünüldüğünde, bölgedeki üretim ve lojistik aksaklıklarının tesiri global ölçekte hissediliyor. Gerçekten kimi tesislerde üretimin durmasıyla birlikte global arzda önemli daralma riski ortaya çıktı.
Çip üretim merkezleri risk altında
Özellikle Tayvan, Güney Kore ve Singapur üzere çip üretiminde öne çıkan ülkeler, Orta Doğu kaynaklı güç ve gaz tedarikine yüksek derecede bağımlı. Memleketler arası teknoloji basınına nazaran, Hürmüz Boğazı’nda yaşanabilecek uzun periyodik bir kesinti, bu ülkelerde üretimin yavaşlamasına yol açabilir.
Bu durum zincirleme tesir yaratarak Avrupa ve ABD’deki otomotiv üreticilerinin modül tedarikinde yine problem yaşamasına neden olabilir.
Otomotiv kesimi tekrar darboğaza girebilir
2020-2023 devrinde yaşanan global çip krizi, otomotiv kesiminde üretim kayıplarına ve fiyat artışlarına yol açmıştı. Misal bir senaryonun yine gündeme gelebileceği belirtiliyor.
Wired ve Barron’s üzere yayınlarda yer alan tahlillerde, savaşın uzaması halinde çip üretiminde yavaşlama, maliyet artışı ve tedarik zincirinde kırılmaların kaçınılmaz olabileceği tabir ediliyor.
Şimdilik kriz yok, fakat risk büyüyor
Uzmanlara nazaran mevcut stoklar ve alternatif tedarik kanalları kısa vadede piyasayı dengeliyor. Ancak çatışmanın uzaması halinde üreticilerin kapasite düşürmek zorunda kalabileceği belirtiliyor.
Sektör temsilcileri, bilhassa helyum üzere ikamesi güç olan girdilerde yaşanacak problemlerin, direkt üretim ölçüsünü etkileyebileceğine dikkat çekiyor.
Meclis’te bayram sonrası ağır gündem
1
FETÖ sanığı eski hakime 6 yıl 3 ay mahpus
11968 kez okundu
2
Van’ın Muradiye ve Saray ilçelerinde eğitime 1 gün orta verildi
4511 kez okundu
3
İran Dini Başkanı Hamaney: Bu felaketin karşılığı çok sert olacak
4262 kez okundu
4
Fatih Altaylı kuşkulu sıfatıyla söze çağrıldı
4243 kez okundu
5
Eski kız arkadaşı ile ağabeyini tabancayla vuran zanlı tutuklandı
4074 kez okundu