AYM’den e-ticaret kararı: Sorumluluk periyodu başlıyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Yürürlükteki düzenlemeye nazaran Trendyol ve Hepsiburada üzere e-ticaret platformları, satıcı ismine tahsilat yapıp eseri tüketiciye ulaştırmalarına karşın ayıplı eserler konusunda rastgele bir sorumluluk üstlenmiyordu.

Tüketici ayıplı eserle karşılaştığında sadece satıcıya başvurabiliyordu. Lakin satıcının platformdan ayrılması, irtibata geçilememesi ya da iflas etmesi durumunda tüketici yasal olarak muhafazasız kalıyordu. Platformun bu süreçteki rolü ne kadar etkin olursa olsun yasal garanti sırf kağıt üzerinde kalıyordu.

Ayıplı eser davasında türel süreç AYM’ye gitti

Dava, elektronik ticaret yoluyla satın alınan ayıplı mal nedeniyle uğranılan manevi zararın tazmini talebiyle açılan bir tüketici davasından doğdu. Davaya bakan Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi, uygulamak zorunda kaldığı kuralların Anayasa’ya alışılmamış olduğu kanısına vararak mevzuyu Anayasa Mahkemesi’ne taşıdı. AYM, 12 Şubat 2026 tarihinde kararını verdi; karar 2 Haziran 2026’da Resmi Gazete’de yayımlandı.

İki karar geçersiz sayıldı

AYM iki farklı yasal düzenlemeyi iptal etti. Birincisi, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 48. hususunun 6. fıkrasının (d) bendinde yer alan ve aracı hizmet sağlayıcılarını ayıplı mala ait tüketici haklarından (seçimlik haklar ve tazminat) muaf tutan ibareydi. İkincisi ise 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun’un 9. hususunun 1. fıkrasıydı. Bu fıkra, aracı hizmet sağlayıcılarının platform üzerinde sunulan içerik ve içeriğe husus mal ya da hizmetle ilgili hukuka ters konulardan sorumlu olmadığını düzenliyordu. AYM her iki iptal kararını da oyçokluğuyla aldı; üye Ömer Çınar karşıoy kullandı.

AYM: E-ticaret platformları pasif bir aracı üzere sorumsuz tutulamaz

AYM, iptal münasebetinde öncelikle platformların e-ticaretteki fiili pozisyonunu mercek altına aldı. Kararda, platformların bir kısmının sadece alıcı ile satıcı ortasında irtibat kurmakla kalmayıp ticarete mevzu mal yahut hizmet hakkında bilgi sahibi olduğu, hatta bunlar üzerinde direkt denetim yetkisi bulunduğu vurgulandı. Bu tıp etkin platformların pasif bir aracı üzere sorumsuz tutulmasının mülkiyet hakkı ile tüketici muhafazası bakımından kabul edilemez bir sonuç doğurduğu tespiti yapıldı.

AYM ayrıyeten mevcut düzenlemenin platform ile tüketici ortasındaki menfaat istikrarını tüketici aleyhine bozduğuna hükmetti. Bilhassa tüketicinin satıcıya ulaşamadığı durumlarda büsbütün muhafazasız kalmasının devletin Anayasa’nın 5., 35. ve 172. hususlarından doğan müspet yükümlülükleriyle bağdaşmadığı sonucuna ulaşıldı.

Tüketici mevzuatında kritik süreç

AYM, yasal boşluk oluşmaması hedefiyle iptal kararlarının Resmi Gazete’de yayım tarihinden itibaren dokuz ay sonra, yani Mart 2027’de yürürlüğe girmesine karar verdi. Bu müddet içinde TBMM’nin platformların sorumluluğunu tekrar çerçeveleyen bir yasal düzenleme yapması gerekiyor.

Tüketiciye pratik yansıması ne olacak?

Düzenleme yürürlüğe girdiğinde online alışverişte ayıplı eser nedeniyle ziyana uğrayan tüketici, satıcıya ulaşamasa bile direkt platforma başvurabilecek ve dava açabilecek. Bu garanti bilhassa tanınmayan ya da küçük satıcılardan yapılan alışverişlerde belirleyici ehemmiyet taşıyacak. Bunun yanı sıra platformların satıcı seçimi ve eser kontrolü konusundaki itina yükümlülüklerini artırması da bekleniyor.