‘Staj yapmak için başvurduğum Isparta Şehir Hastanesi yetkilisi, bizim bölümümüzden (Elektronörofizyoloji/ENF) stajyer almadıklarını söyleyerek, ‘Sizin işinizi zaten başkaları yapıyor’ dedi. Ben de bunun yasa dışı olduğunu belirttim ancak ‘Onlar sertifika alarak bu işi yapıyorlar, bu sertifikayı da devlet açtı’ yanıtını aldım.’
Afyon Kocatepe Üniversitesi ENF bölümü son sınıf öğrencisi Merve Uysal, staj için başvurduğu Isparta Şehir Hastanesi’nde yaşadıklarını böyle anlatıyor.
Diplomalı ENF teknisyenlerinden oluşan Türkiye Elektronörofizyoloji Platformu’na göre, bu kurslar nedeniyle kendi iş ve görevleri başka meslek grupları tarafından yürütülüyor ve kamu sağlığı tehlikeye atılıyor.
Platform Başkanı Kürşat Zülfikar, ‘İki günlük eğitimle, sağlıkla hiç alakası olmayan kişilere bile bu sertifikalar verilebilir’ diyor ve ekliyor:
‘ENF teknikerinin hastanelerde kullandığı cihazlar (EEG, EMG, PSG), Nöroloji, Fizik Tedavi, Kulak Burun Boğaz, Ruh Hastalıkları, Göğüs Hastalıkları, Beyin Cerrahi ilgilendiren cihazlardır.
‘Parayla sertifika satın alan bu kişiler bizim yerimize bu cihazları kullanıyorlar. Biz bu işin bölümünü 2 yıl okuduk. Dolayısıyla insanlara 2 günde ne elektrot yerleştirmeyi, ne tetkik yapmasını öğretebilirsiniz.’
Sağlık Bakanlığı: Devlet hastanelerinde sertifikalı teknisyen yok
BBC Türkçe’ye bilgi veren Sağlık Bakanlığı yetkilileri de, ENF alanında özel kurum ve kuruşlarca düzenlenen bu sertifika programlarının bakanlık tarafından onaylanmadığını açıkladı.
Dolayısıyla bu sertifika kurslarının eğitim programları, hazırladıkları sınavlar, kurslara katılımdaki denetim ve sertifika edinmedeki şartlar bakanlığın denetiminden geçmiyor.
Öte yandan bakanlık, devlet hastanelerinde sertifikalı teknisyen çalıştığını kesin bir dille reddediyor ve ENF tekniker alımının diplomalı kişiler arasından yapıldığını belirtiyor.
Sertifika dağıtan derneklerin bazıları ve internet sitelerinin adresleri şöyle;

‘Yasadışı diyemeyiz ama bakanlık onaylı değil’
Söz konusu kursların ücreti, ise kongrelerin düzenlendiği tatil beldelerindeki lüks otellerde konaklama da dahil olmak üzere kişi başı 1350 lira ila 4000 lira arasında değişiyor.
Her dernek kendi eğitim programını oluşturmuş durumda. Dolayısıyla kursların program içeriği de birbirinden farklı.
Bazı dernekler eğitim sonunda verilen sertifika için kendi hazırladıkları sınavdan başarılı olmayı, bazıları ise süresi kendileri tarafından belirlenen pratik eğitimi tamamlamayı şart koyuyor.
Ayrıca bazıları uyku teknisyenliği sertifikasına katılım için ‘lise mezunu olmayı’ yeterli görürken, bazıları sağlık meslek liseleri ya da üniversitelerin ENF bölümlerinden mezun olma şartı getiriyor.
BBC Türkçe’nin sorularını yanıtlayan Türk Uyku Tıbbı Derneği Sekreteri Nurdan Aşar, ‘2 sene öncesine kadar lise mezunları olup bu sertifikaları alanlar hastanelerde iş bulabiliyordu. Biz de artık lise mezunlarına sertifika vermiyoruz’ diyor.
Aşar ayrıca, ‘Bakanlığın, ‘Bu sertifikayı alan kişiler bu işlerde çalışamaz’ diye bir yaptırımı yok’ diye konuşuyor ve ekliyor:
‘Dolayısıyla kurslara yasadışı diyemeyiz ama bakanlık onaylı olmadığı doğru. Bu konuda bakanlığın net bir politikası ve yönetmeliği olmadığı için böyle süregelmiş zaten. Hastaneler de bize ENF ve sağlık meslek yüksekokulu mezunlarına bu kursu verebilirsiniz diyor.’
‘İçeriklerimiz genel olarak uluslararası standartlara yakın’
Uyku Bilimleri Derneği Başkan Yardımcısı Serkan Küççüktürk ise kurs içeriğinin uluslararası standartlara uygun olduğunu söylüyor:
‘Bizim yaptığımız yasadışı ise o zaman herkes yasa dışı yapıyor bu işi. Biz dahil tüm dernekler bu eğitimleri veriyoruz ve içeriklerimiz genel olarak uluslararası standartlara yakın. Programın içeriğini ve sınavları düzenleyenler ise yıllardır bu işi yapan uzman hekimler.
‘Üniversitelerdeki ENF programının müfredatı yetersiz, hatta üniversitelere bu kursların tanıtımını yapıyoruz ve bu öğrencilerden ücret almıyoruz.’
‘Sertifikalarımız SGK tarafından tanınıyor’
Uyku Derneği Kongre Başkanı Prof. Dr. Bülent Çiftçi de, üniversitelerdeki ENF bölümlerinin yetersiz olduğu görüşünde. Bu açığın ‘bazıları tarafından rant kaynağı olarak kullanıldığını’ söylüyor:
‘Bir zamanlarda Ankara’da en çok uyku testini yapan kişi sertifikalı bir ziraat mühendisiydi. Piyasadaki açığı bulmuş, teknisyenliğini de kendisi yapıyor, doktorluğunu da kendisi yapıyor. Basıyor tuşa ve hastaya ilişkin rapor çıkarıyor. Bu yöntemle çok ciddi paralar da kazandı.
‘Teknisyenlerin ya da hekim dışı grupların kurduğu, bilimsel içeriği çok zayıf olan, tatil ve sonunda sertifika alma amaçlı para karşılığı etkinliklere dönüştü. ve bu o kadar rantsal bir şey oldu ki, yılda 3 kez bu kursları tekrarlayan dernekler de var.’
Kendi düzenledikleri kursların ise bu kapsamda değerlendirelemeyeceğini söyleyen Çiftçi, sertifikaların SGK tarafından tanındığını belirtiyor:
‘Doktorlara ve teknisyenlere verdiğimiz sertifika sayesinde SGK, onların bu işi yapmaları konusunda ehil oldukları kanısına varıyor. Özel hastanelerde işlemi yapan teknisyen ve doktor sertifikalıysa, SGK ancak o zaman yapılan işlemlerle ilgili kendisine gelen faturaları ödüyor.’
‘Bazı işveren hekimler, parayla sertifika dağıtan derneklere mensup’
Halen 22 üniversitede 2 yıllık ENF bölümleri bulunuyor. Bu bölümlerden her yıl en az 1500 öğrenci diplomalı olarak mezun oluyor. Türkiye ENF Platformu’na göre, bu bölümlerden mezun olup atanmayı bekleyen 7 bin diplomalı sağlıkçı var.
Diğer yandan
Katkısız Ev Yapımı Domates ve Biber Salçası Ne Kadar Sağlıklı?
1
İtalya’da Yaşlılık Dönemi ’75 Yaşında Başlıyor’
3182 kez okundu
2
Bilim İnsanları, Gerçek Et Gibi Kendini İyileştirebilen Yapay Et Dokusu Üretti
1200 kez okundu
3
Apple’dan Tartışılacak Karar: 2021 iPhone’larda Bağlantı Noktası Olmayacak
1113 kez okundu
4
Ünlü Rapçi Snoop Dogg, Oyuncu ve Spiker Olarak Bir Oyuna Resmen Eklendi
1071 kez okundu
5
Mad Max: Fury Road’un Devam Filmiyle İlgili Heyecanlandıran Açıklama
1066 kez okundu