Emlakta EİDS devri: Satılık ilan sayısında düşüş bekleniyor

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Elektronik İlan Doğrulama Sistemi, Ticaret Bakanlığı tarafından emlak sektöründe tüketici mağduriyetinin engellenmesi ve kayıt dışılığın önüne geçilmesi hedefiyle devreye alındı. Kiralık taşınmaz ilanları için 1 Ocak 2025 prestijiyle uygulanan sistem, 15 Şubat’ta ikinci etabına geçilerek, satılık taşınmaz ilanları için de mecburî oldu.

Sistem kapsamında taşınmaz sahibi vatandaş kendisi yahut yetki vereceği birinci derecede yakını tarafından mülkünü ilana koyabilecek. Öte yandan, e-Devlet üzerinden kendisine ilişkin mülkü seçerek, satış ilanı verme sürecinde emlak işletmelerini de yetkilendirecek. Bu doğrulama sistemi sayesinde, yetkisiz bireylerce açılan satış ilanlarının, geçersiz hesaplar üzerinden yürütülen fiyat manipülasyonlarının ve kayıt dışı aracılık faaliyetlerinin engellenmesi öngörülürken, doğrulama yapılarak yayımlanan ilanlarda “EİDS’den yetki doğrulamasının yapıldığı” tarafında logoya yahut ibareye de yer verilecek.

e-Devlet yetkilendirme ekranında, taşınmaz sahibi tarafından emlak işletmelerine verilen yetkinin iptali de yapılabilecek. Taşınmaz sahibi tarafından yapılacak yetkilendirmenin müddeti, minimum 3 ay olacak ve bu müddet tıpkı ekrandan uzatılabilecek.

Düzenlemeyle ilan platformlarında yer alan satılık ilanların tamamının, mülkiyet bilgileriyle eşleşmesi ve inançlı ticaret ortamının tesis edilmesi amaçlanıyor.

Satılık konut sayısı 10 günde 10 bin 554 azaldı

Yapay zeka dayanaklı gayrimenkul değerleme ve piyasa tahlili alanında faaliyet gösteren Endeksa bilgilerine nazaran, Elektronik İlan Doğrulama Sisteminin hayata geçmesinin akabinde geçen 10 günlük müddette Türkiye’de faaliyet gösteren tüm platformlarda yer alan satılık konut ilan sayısı 1 milyon 45 bin 933’ten 1 milyon 35 bin 379’a geriledi. Düşüş yüzde 1 olarak gerçekleşti. Böylelikle satılık konut ilanı sayısı 10 bin 554 azalmış oldu.

Tüm taşınmaz ilanları ise 1 milyon 618 bin 875’ten yüzde 0,4 düşüşle 1 milyon 612 bin 498’e indi.

İlan sayısının 3 ayda 250 bin civarında azalması bekleniyor

Endeksa Genel Müdürü Görkem Öğüt, konuya ait AA muhabirine, doğrulama sisteminin birinci olarak 1 Ocak 2025 kiralık konut ilanlarında başladığını anımsatarak, toplam ilan adetlerindeki düşüşün üçüncü ayda yüzde 20’ye ulaştığını söyledi.

Kiralık ilan sayısındaki düşüşün Haziran 2025 prestijiyle uygulamanın başladığı tarihe nazaran yüzde 34’e yükseldiğini lisana getiren Öğüt, “Adet bazında bakarsak 384 binden 252 bine kadar geriledi. Ocak 2026 prestijiyle uygulamanın başlamasının üzerinden bir yıl geçmesine karşın kiralık ilan sayısı hala yüzde 13 aşağıda.” dedi.

Öğüt, sistemin satılık taşınmaz ilanlarında da uygulanmaya başlanmasının ehemmiyetine işaret ederek, “Tüketici mağduriyetinin önlenmesi ve kayıt dışılığın önüne geçilmesi emeliyle hayata geçirilen sistem nitekim çok değerli. Uzun vakittir istenilen ve beklenilen bir uygulamaydı.” diye konuştu.

“(İlan sayısındaki düşüşün) 240-250 bin bandında olacağını öngörüyoruz”

Görkem Öğüt, sistemin hayata geçmesinin akabinde şimdi çok az bir vakit geçtiğini belirterek, şu açıklamalarda bulundu:

“Burada 10 günlük müddette konut ilanlarında 10 bin 554 adet üzere bir gerileme var. Genel taşınmaz ilanlarında ise düşüş 6 binden biraz fazla. Şimdi net bir sonuç görmek için çok erken lakin tıpkı kiralıklarda olduğu üzere satılık ilan sayısındaki düşüşün üçüncü ay prestijiyle hızlanacağını ve ortalama yüzde 15 olarak gerçekleşeceğini düşünüyoruz. Şu anda 1,6 milyon satılık taşınmaz ilanı olduğunu düşündüğümüzde bu sayının 240-250 bin bandında olacağını öngörüyoruz. Bölüm, üçüncü aydan itibaren nizama girecektir.”

“Sektör şeffaflaşacak ve spekülatif fiyat artışları önlenecek”

Tüm Teşebbüsçü Emlak Müşavirleri Derneği (TÜGEM) Genel Başkanı Hakan Akdoğan da uzun yıllardır lisana getirdikleri uydurma ve aldatıcı ilan konusunda kıymetli adım atıldığını belirterek, artık emlak ofisi ile çalışan vatandaş yetki vermeden ilan girişinin yapılamadığını söyledi.

Kayıt dışını engellemek ve tüketici mağduriyetlerinin önüne geçmek için çok değerli bir sistemin devreye alındığını lisana getiren Akdoğan, “Artık işini gerçek yapan ile hakikat yapmayan ayrışacak. Geçersiz ilanların önüne geçilecek. Tüketiciler gerçek muhatabın kim olduğunu bilecek. Bir konutu birden fazla ilanda görebiliyorduk. Artık bu türlü bir şey olmayacak. Kesim şeffaflaşacak ve spekülatif fiyat artışları önlenecek.” formunda konuştu.

“Özellikle kapora dolandırıcılığı üzere suistimallerin önüne geçilecek”

İstanbul Emlakçılar Odası Başkanı Nizameddin Aşa ise uzun vakittir ilan portallarına disiplin ve kontrol gelmesine yönelik davette bulunduklarını anımsatarak, “Yıllardır ‘önüne gelen başına nazaran ilan vermesin’ diyorduk. Bu sistem sayesinde büyük manada önlenecek.” dedi.

Bilhassa mal sahibi ismine verilen ilanlarda önemli dolandırıcılık ve manipülasyon yapıldığını anlatan Aşa, şu değerlendirmelerde bulundu:

“Artık tüketici muhatabını biliyor. Ya yalnızca malik ya da onun yetkilendirdiği emlakçı ya da birinci dereceden yakını taşınmaz için ilan verebiliyor. Bu sayede dolandırıcılıklar önlenecek. Bilhassa son yıllarda cazip fiyatlı ilanlarla önemli kapora dolandırıcılığı yapılıyordu. Bir saatte tıpkı ilan üzerinden 40 kişinin dolandırıldığını biliyorum. Tüm bu suistimallerin önüne geçilecek. İlan sayılarındaki düşüş yüzde 20’ye kadar çıkabilir.”

“Piyasa bilgilerinin daha gerçek bir biçimde yansıması sağlanacak”

Gayrimenkul iktisatçısı Ahmet Büyükduman ise EİDS ile piyasa bilgilerinin daha hakikat bir formda yansımasının sağlanacağını belirterek, bu sayede daha şeffaf ve faal bir piyasa oluşacağını söyledi.

Sistemle birlikte ilan sayılarında yaşanacak düşüşe işaret eden Büyükduman, ilan sayılarında yüzde 15 civarında düşüş beklediğini bildirdi.