ABD ile İran ortasında 48 saat içinde ateşkes yapılacak argümanı

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Pakistan’ın arabuluculuğunda hazırlanan ve İran ile ABD’ye sunulan yeni barış planı, 45 günlük ateşkes ile Hürmüz Boğazı’nın derhal açılmasını öngörüyor. Pazartesi yürürlüğe girmesi beklenen iki evreli teklif, acil bir ateşkesin akabinde kalıcı bir mutabakata varılmasını hedefliyor.

Pakistan idaresi İran ile ABD ortasındaki çatışmaları sona erdirecek kapsamlı bir plan hazırladı. Plana nazaran Hürmüz Boğazı’nın açılması ve 45 günlük bir ateşkes hususlar ortasında. Teklif edilen taslak metin bugün yürürlüğe girebilir.

İran’dan ise resmi yanıt gecikmedi. İran sözcüsü “Tahran, Amerika’nın kalıcı bir ateşkes için hazır olmadığını düşünüyor” kelamlarını aktardı.

Stratejik değere sahip Hürmüz Boğazı bu sayede tekrar gemi trafiğine açılabileceği belirtildi. Pakistan tarafından taraflara iletilen çerçeve iki evreli bir yaklaşımı öngörmektedir. Taslağa nazaran birinci kademede acil bir ateşkes ilan edilecek, Akabinde taraflar kalıcı bir barış mutabakatı için müzakere masasına oturacak.

Tüm hususların bugün içerisinde karara bağlanması planlanmakta. Birinci mutabakat Pakistan üzerinden dijital ortamda bir âlâ niyet muhtırası halinde sonuçlanabilir. İslamabad idaresi şu an için yürütülen görüşmelerdeki yegane resmi irtibat kanalı oldu. Bölgesel arabulucular bu sürecin 45 günlük bir ateşkesle başlayıp kalıcı bir savaşı durdurma kararına evrilmesini hedefliyor.

GECELER BOYUNCA KONUŞTULAR

Pakistan Ordu Kumandanı Mareşal Asım Münir gece boyunca ABD Lider Yardımcısı JD Vance ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile temaslarını sürdürdü. Pakistan Ordu Kumandanı Mareşal Asım Münir gece boyunca ABD Lider Yardımcısı JD Vance ve İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile temaslarını sürdürdü.

Geniş kapsamlı bir barış sürecinin gerçekleştirilmesi için taraflara yaklaşık 20 günlük bir müddet tanınıyor. Son görüşmelerin İslamabad kentinde yüz yüze yapılması planlanıyor.

Tahran idaresi daha evvel ABD ve İsrail tarafından tekrar akına uğramayacağına dair teminat talep etmişti.

İranlı yetkililer Türkiye ve Mısır üzere öteki ülkelerden de çeşitli iletiler aldıklarını vurguladı. Şimdi ABD cephesinden resmi bir cevap gelmedi.

Türkiye de arabuluculuk ediyor

Diplomatik eforlar hakkında bilgi sahibi dört kaynak, müzakerelerin Pakistan, Mısır ve Türkiye aracılığıyla yürütüldüğünü, ayrıyeten Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi arasında mesajlaşmalar yoluyla temas kurulduğunu söyledi.

Bir ABD yetkilisi, Trump idaresinin son günlerde İran’a çeşitli teklifler sunduğunu fakat İranlı yetkililerin şimdi bunları kabul etmediğini belirtti.

Plan iki basamak öngörüyor

Kaynaklara nazaran arabulucular, iki etaplı bir muahedenin kurallarını taraflarla görüşüyor. Birinci kademe, savaşın kalıcı olarak sona erdirilmesine yönelik müzakerelerin yürütüleceği muhtemel 45 günlük bir ateşkesi kapsıyor.

Kaynaklardan biri, görüşmeler için daha fazla vakte muhtaçlık duyulması halinde ateşkesin uzatılabileceğini söyledi.

İkinci etap ise savaşın sona erdirilmesine yönelik sonuncu bir muahedeyi içeriyor.

Kaynaklar, Hürmüz Boğazı’nın büsbütün tekrar açılması ve İran’ın yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumu için ya ülke dışına çıkarılması ya da seyreltilmesi üzere bir tahlilin lakin en son mutabakatla mümkün olabileceğini belirtti.

Uranyum için “güven artırıcı adımlar” üzerinde çalışılıyor

Kaynaklara nazaran arabulucular, İran’ın Hürmüz Boğazı’nın yine açılması ve yüksek zenginleştirilmiş uranyum stokuna ait inanç artırıcı adımlar atması üzerinde çalışıyor.

Bu iki mevzu, İran’ın müzakerelerdeki en önemli kozları ve iki kaynağa nazaran İranlılar sadece 45 günlük bir ateşkes karşılığında bunlardan büsbütün vazgeçmeye yanaşmıyor.

Arabulucular, muahedenin birinci basamağında İran’ın bu iki bahiste kısmi adımlar atıp atamayacağını görmek istiyor. Ayrıyeten Trump idaresinin ateşkesin süreksiz olmayacağı ve savaşın tekrar başlamayacağı tarafında İran’a garanti vermesi için atabileceği adımlar üzerinde de çalışılıyor.

Öte yandan İranlı yetkililer, Gazze yahut Lübnan’daki üzere kağıt üzerinde ateşkes olup ABD ve İsrail’in istedikleri vakit tekrar saldırabileceği bir duruma düşmek istemediklerini arabuluculara açıkça tabir etti.

Arabulucular ayrıyeten ABD’nin İran’ın birtakım taleplerini karşılayacak öbür inanç artırıcı adımlar atması ihtimali üzerinde de çalışıyor. Beyaz Saray yorum yapmayı reddetti.

“İran misillemesi yıkıcı olabilir”

Axios’a konuşan ve direkt bilgi sahibi bir kaynak, İran’ın güç altyapısına yönelik mümkün bir ABD-İsrail saldırısına vereceği karşılığın Körfez ülkelerinin petrol ve su tesisleri için yıkıcı olabileceğinden arabulucuların önemli telaş duyduğunu söyledi.

Arabulucular, İranlı yetkililere daha fazla müzakere taktiği için vakit kalmadığını iletti ve önümüzdeki 48 saatin muahedeye varmak ve ülke için büyük bir yıkımı önlemek ismine son fırsat olduğunu vurguladı.